De Oorsprong van de Belgische Herder
De Oorsprong van het Ras of de Blauwdruk gemaakt door Professor Adolphe Reul
Voor de eerste internationale open hondententoonstelling op Belgisch grondgebied te Brussel op 21 juli 1880 ter gelegenheid van het halve eeuwfeest van België, werden 965 honden, voorla jachthonden, ingeschreven. Er waren slechts 7 continentale herdershonden: een groep gevormd door de Duitse, Franse, Belgische, Nederlandse en andere herdershonden. De specifieke kenmerken van deze honden waren nog niet vastgelegd, in tegenstelling tot de rassen voortgebracht in Groot Brittannië: de Bobtail en de Schotse herdershond (Collie), waarvan de standaard duidelijk was omschreven. In die groep telde men 10 inschrijvingen. Men moet weten dat de kynologie in Groot Brittannië reeds veel voorsprong had op deze in de rest van West Europa. De collie was reeds jaren vermeld in de stamboek of Stud Book van de Kennelclub van Engeland, gesticht in 1873, en was eveneens de modehond. Voor de Duitse herdershond was het op 22 april 1899 dat de "Verein für Deutsche Schäferhunde" opgesteld werd.In het geïllustreerde weekblad "Chasse et Pêche" van 15 december 1889, kon men de volgende passage lezen:
"Naar onze wetenschap zijn er slechts twee rassen herdershonden vastgelegd: de Collie en de oude Engelse herdershond zonder staart. Wij kennen in België herdershonden met alle soorten vacht, maar geen enkele club, geen enkele commissie heeft ze ooit gedefinieerd".
Het is daarom dat op het einde van 1891 een groot aantal gepassioneerde amateurs zich te Brussel verzamelden om een manier te zoeken om de inlandse herdershond beter te leren kennen en om beter zijn fysieke en morale kwaliteiten te appreciëren. Bij deze gelegenheid is de "Club du Chien de Berger Belge" geboren op 29 september 1891. De Club had het beschermheerschap gekregen van de Maatschappij St-Hubertus die ontstond op 18 februari 1882 en aan dewelke Leopold II de titel van Koninklijke Maatschappij gaf op 26 september 1886. Sinds zijn intrede op 1 januari 1912 maakt de Koninklijke St-Hubertus deel uit van de Internationale Kynologische Federatie (F.C.I.).Chasse et Pêche is het weekblad aangesteld door de Koninklijke Maatschappij St-Hubertus en de speciale clubs waaronder de Schipperkesclub (verkleinwoord van het Vlaamse woord schaper of scheper, wat wil zeggen herder). Deze club was de eerste opgericht op het vasteland, nl. op 10 maart 1888 te Brussel.De Club du Chien de Berger Belge liet er geen gras over groeien en onderwierp de staat van zuiverheid van de rassen Belgische herdershonden aan een minutieus onderzoek, met als doel het uitschakelen van twijfelachtige elementen om zodoende op ernstige wijze homogene individuen te fokken waarvan de transcendente kwaliteiten uiteindelijk zouden erfelijk worden. Ze bestudeerden, dank zij de hulp van veeartsen uit het gehele land, die zich bij deze vereniging aangesloten, alle herdershonden met een type. Enkele clubleden hebben een tentoonstelling te Frankfurt bezocht om de Duitse herdershond met de onze te vergelijken.
De honden uit de Brusselse agglomeratie en de provincie Brabant werden op 15 november 1891 verzameld om 10 uur 's morgens in de grote zaal van de kliniek van de Veeartsenijschool te Cureghem. Het was een echt hondenweer die dag, zodat de fotografen niet konden werken, niettemin waren er 117 honden aanwezig. Over deze vergadering schreef L.Vander Snickt, hoofdredacteur van Chasse et Pêche en voormalig directeur van de zoölogische tuinen te Gent en Dusseldorf, het volgende:
"Uit deze studie werd besloten dat er in de provincie Brabant verschillende types herdershonden leefden. De meest verspreidde en geacht als de mooiste is een hond die een gemiddelde schofthoogte van 50 tot 55 cm bereikt; er waren er ook met 62 cm schofthoogte. Zwarte vacht, een slecht gekleurd zwart, met of zonder op de borst, bruine of gele, neerliggende vacht, vaal en ruw, kort op het aangezicht, het voorhoofd en vooraan op de poten en de knieboog, halflang op het lichaam, langer op de hals, de achterste kant van de voorpoten, de buik, het achterste gedeelte van de billen en de onderzijde van de staart. Rechtopstaande oren, goed geplaatst, driehoekig, voorzien van lange beharing aan de binnenkant en op de boord van de oorlellen, kort haar op de buitenkant van de oorlellen. Bruine ogen die geen wit laten zien, breed voorhoofd, eerder plat, onderbreking van de neus minder uitgesproken, smalle muil, grote mond, goed ontwikkelde kaken, de hals is overvloedig voorzien van haar, rechte ruglijn, brede lenden, schuine schouders, nauwe borstkas, dalend en diep, lange staart, hangend bij rust, hoog en gekruld in extreme situaties. De categorie van ruwharige honden verschilt duidelijk van de vorige en is minder homogeen: het haar, verward, is veelal grijs of grijsbruin; het voorhoofd lijkt minder breed; de oren, iets langer maar rechtop gedragen, minder scherp, zijn zeer hoog op het hoofd geplaatst. Dikwijls hebben deze honden slechts een klein stompje staart; moeten wij daarin een familietrek vinden van de Franse Bouvier?
De kortharige elementen zijn minder talrijk; ze hebben meestal de zelfde kenmerken als de halflangharige. De beharing is kort over het gehele lichaam, maar blijft iets langer op die plaatsen waar dat ook het geval is bij de andere; de staart is nog steeds in de vorm van een korenaar, maar dan in een kortere uitvoering".Een groot aantal honden van de andere provincies werd aan huis onderzocht door de afgevaardigden van de Club. Tijdens de algemene bijeenkomst op 2 april 1892 en na de vergelijkende studie uitgewerkt door professor Reul, die zich geïnformeerd had bij verscheidene buitenlandse bronnen en meer bepaald het werk verschenen in 1988 van de hand van de veearts Hugh Dalziel, werd door de Club van de Belgische Herdershonden een standaard van het ras vastgesteld. Het ras werd onderverdeeld in drie variëteiten; de langharige, de kortharige en de ruwharige zonder rekening te houden met de kleur van de vacht. De zelfde onderverdeling bestaat of bestond in het prestigieuze ras van de Collies. In dat ras, zoals in vele andere, kan men variëteiten opmerken met lang, kort en ruw haar die zo goed op elkaar lijken dat men noodzakelijkerwijs tot het besluit moet komen dat ze eenvoudigweg varianten zijn van het zelfde type.
